Tài chính


Bộ trưởng Vinh: Quá "chiều" DN ngoại, kinh tế VN sẽ bị lệ thuộc

Bộ trưởng Vinh: Quá chiều DN ngoại, kinh tế VN sẽ bị lệ thuộc. Đánh giá khối doanh nghiệp tư nhân là lực lượng quan trọng nhất, Bộ trưởng Vinh cũng lưu ý rằng, nếu không quan tâm đúng mức, đầy đủ doanh nghiệp nội, thì dù thu hút FDI tốt bao nhiêu, kinh tế Việt Nam cũng sẽ không phát triển được và bị lệ thuộc.

Tin liên quan

Đánh giá khối doanh nghiệp tư nhân là lực lượng quan trọng nhất, Bộ trưởng Vinh cũng lưu ý rằng, nếu không quan tâm đúng mức, đầy đủ doanh nghiệp nội, thì dù thu hút FDI tốt bao nhiêu, kinh tế Việt Nam cũng sẽ không phát triển được và bị lệ thuộc.

Trước những băn khoăn về chính sách ưu đãi đối với hai khối doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, trong chương trình Dân hỏi- Bộ trưởng trả lời ngày 4/5, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh đã có những giải đáp xung quanh vấn đề này.

Bộ trưởng Vinh: Quá chiều DN ngoại, kinh tế VN sẽ bị lệ thuộc
Bộ trưởng Bùi Quang Vinh: M&A sẽ nóng hổi trong thời gian tới.

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quý I/2014 chỉ đạt 3,3 tỷ USD, bằng một nửa so với cùng kỳ 2013. Bộ trưởng lý giải thế nào về hiện tượng này? Liệu đây có phải là tín hiệu đáng lo ngại về môi trường thu hút đầu tư tại Việt Nam hay không?

Việc so sánh đầu tư nước ngoài theo quý không phản ánh được bản chất của vấn đề. Quý I/2013 chúng ta có 2 dự án lớn đầu tư vào Việt Nam là dự án Samsung Thái Nguyên 2 tỷ USD và dự án Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Thanh Hóa 2,8 tỷ USD. Hai dự án này làm cho mức đầu tư FDI quý I/2013 tăng đột biến.

Tuy vậy, đây là hai dự án đã đàm phán từ nhiều năm rồi mới có vốn đầu tư đăng ký chính thức. Còn trong quý I/2014 không có những dự án lớn như vậy. Điều đó cũng không có nghĩa tình hình thu hút đầu tư nước ngoài của ta sụt giảm mạnh so với năm 2013.

Trong năm 2014, chúng tôi dự báo, tổng mức đầu tư trực tiếp nước ngoài không giảm so với năm 2013. Có một số dự án lớn hiện đang đàm phán để có thể ký kết trong năm 2014.

Ngoài mục tiêu thu hút về vốn thì hoạt động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài còn hướng tới chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại chưa có báo cáo hoặc thống kê nào về về hoạt động chuyển giao công nghệ của doanh nghiệp có vốn FDI. Xin Bộ trưởng cho biết ý kiến về vấn đề này?

Gần 16.000 doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam hầu hết ở dạng đầu tư 100% vốn của nước ngoài. Cho nên nhu cầu và điều kiện chuyển giao trực tiếp công nghệ cho đối tác liên doanh là ít.

Trong báo cáo thống kê 20 năm thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài có nhận xét: Việc chuyển giao công nghệ chưa được nhiều, chỉ khoảng 5%. Như vậy là thấp, nhưng chúng ta không bi quan chuyện này mà phải thấy rằng, các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư trực tiếp vào Việt Nam, họ có tác động gián tiếp một cách mạnh mẽ đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tái cấu trúc ngành nghề ở Việt Nam theo hướng nâng cao chất lượng cạnh tranh. Đấy cũng là tác động rất mạnh tới chuyển giao công nghệ.

Mới đây, bình luận về kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quý I tại Việt Nam, ông Nicolas Audier, Ủy viên Ban điều hành Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) cho rằng: Lo ngại về pháp lý vẫn đang gây tác động tiêu cực tới các nhà đầu tư nước ngoài muốn đặt chân đến Việt Nam, điển hình là việc mua bán, sáp nhập và hợp tác công- tư. Bộ trưởng bình luận gì về những vấn đề này?

Tôi nghĩ rằng, môi trường đầu tư kinh doanh ở Việt Nam chưa thực sự hoàn thiện. Bởi Việt Nam là quốc gia đang phát triển, cho nên hệ thống luật pháp đang từng bước được hoàn thiện dần.

Trong vấn đề mua bán, sáp nhập (M&A), có thể nói thẳng đây là lĩnh vực mới nên các khung khổ pháp lý hiện đã có rải rác ở những văn bản pháp luật khác nhau nhưng chưa có văn bản hoàn chỉnh riêng về lĩnh vực này. 

Trong thời gian tới, sửa đổi Luật Đầu tư, dự kiến chúng ta sẽ đưa một mục chuyên về vấn đề M&A. Đây là vấn đề nóng hổi trong thời gian tới, nhất là khi chúng ta đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước và tái cấu trúc nền kinh tế.

Về đối tác công- tư (PPP), đây cũng là hình thức mới đối với Việt Nam. Hiện nay, Bộ KHĐT đang được Chính phủ giao là cơ quan chủ trì soạn thảo. Chúng tôi đã tham khảo rất nhiều ý kiến của các tổ chức quốc tế, các quốc gia, các tập đoàn lớn của quốc tế có kinh nghiệm.

Trong năm nay, chắc chắn Nghị định về đối tác công- tư sẽ được ban hành và được các nhà tài trợ quốc tế hiện nay đánh giá là phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong nhiều năm qua, chúng ta đã dành rất nhiều ưu đãi cho các nhà đầu tư nước ngoài, từ thủ tục hành chính, thuế, đất đai, trong khi các doanh nghiệp trong nước phải đối mặt với “hàng núi” thủ tục hành chính và chính sách ưu đãi lại rất không rõ ràng. 

Trong thời gian tới, liệu có sự chuyển biến nào không về chính sách và chủ trương phát triển doanh nghiệp khu vực trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, thưa Bộ trưởng?

Không thể nói là doanh nghiệp nước ngoài được ưu đãi đầu tư rất nhiều còn doanh nghiệp trong nước thì không, mà hai bên đều có những khó khăn và thuận lợi riêng.

Nhưng nói một cách công bằng rằng, thời gian vừa qua, chúng ta trọng tâm và chú ý nhiều vào mảng doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài. Thực sự là như vậy. Bởi vì họ có vai trò riêng trong lúc chúng ta đang thiếu hụt nguồn lực về vốn, kinh nghiệm, về khoa học công nghệ. Không chỉ có Việt Nam mà rất nhiều quốc gia khác, kể các quốc gia phát triển đều phải thu hút đầu tư nước ngoài.

Tuy vậy, chúng ta phải thấy một điều rằng, nếu chúng ta không quan tâm đúng mức, đầy đủ đối với khối doanh nghiệp trong nước, thì dù có thu hút đầu tư nước ngoài tốt bao nhiêu kinh tế Việt Nam sẽ không phát triển được và bị lệ thuộc. Cho nên trong thời gian tới, một trong những động lực để đất nước phát triển là phải quan tâm đến khối doanh nghiệp trong nước.

Khối doanh nghiệp trong nước gồm 2 mảng, mảng thứ nhất là khối doanh nghiệp Nhà nước, chúng ta đang tập trung tái cấu trúc theo hướng thu hẹp lại các lĩnh vực hoạt động, cổ phần hóa mạnh mẽ, và điều cốt tử là nâng cao hiệu quả của doanh nghiệp Nhà nước.

Vấn đề thứ hai là phải quan tâm đầy đủ hơn nữa đối với khối doanh nghiệp dân doanh hay còn gọi là doanh nghiệp tư nhân. Người dân và doanh nghiệp tư nhân phải được quan tâm vì đây là lực lượng lớn nhất, đông đảo nhất, quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam.

Vừa qua, chúng ta quan tâm chưa đầy đủ. Tới đây, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa 2 luật liên quan rất nhiều tới lĩnh vực này là Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư, theo hướng tất cả những ngành nghề mà luật pháp không cấm thì người dân và doanh nghiệp đều được tham gia.

Thưa Bộ trưởng, điều này liệu có chung chung và trừu tượng?

Trước đây, chúng ta đã từng nói rất nhiều về điều này và gần đây nhất trong Hiến pháp sửa đổi, chúng ta lại một lần nữa khẳng định quan điểm này. Tuy vậy, lần này phải biến quan điểm nói trên trở thành hiện thực.

Cụ thể trong Luật Doanh nghiệp, giấy phép của doanh nghiệp không phải đăng ký các lĩnh vực đầu tư; trong Luật Đầu tư sẽ dỡ bỏ toàn bộ không cần cấp phép cho đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng như cho lĩnh vực đầu tư. Rất nhiều giấy cấp phép sẽ được xóa bỏ.

Chúng ta chỉ có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra để doanh nghiệp thực hiện theo pháp luật. Một trong những tư tưởng xuyên suốt là chúng ta sử dụng cơ chế thị trường để phân bổ nguồn lực và đảm bảo tất cả các thành phần kinh tế bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, chứ khoogn như hiện nay là chưa được bình đẳng.

Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Bích Diệpghi

Bộ trưởng Vinh: Quá "chiều" DN ngoại, kinh tế VN sẽ bị lệ thuộc Đánh giá khối doanh nghiệp tư nhân là lực lượng quan trọng nhất, Bộ trưởng Vinh cũng lưu ý rằng, nếu không quan tâm đúng mức, đầy đủ doanh nghiệp nội, thì dù thu hút FDI tốt bao nhiêu, kinh tế Việt Nam cũng sẽ không phát triển được và bị lệ thuộc.Bộ trưởng Vinh: Quá chiều DN ngoại, kinh tế VN sẽ bị lệ thuộc
6
Dân trí
Kinh doanh
Tài chính - Đầu tư