Kinh tế


Cân nhắc được - mất trước khi quyết định

Cân nhắc được - mất trước khi quyết định. Đề xuất áp dụng mức thuế xuất khẩu 3% đối với phôi thép và các sản phẩm thép của Bộ Tài chính đang được xem xét lại theo yêu cầu của Chính phủ. Đành rằng thuế là một công cụ để cơ quan quản lý định hướng hoạt động của doanh nghiệp. Nhưng trước khi quyết định nên cân nhắc được - mất để có giải pháp tối ưu nhất.

Tin liên quan

Về đề xuất áp dụng 3% thuế xuất khẩu phôi thép
Đề xuất áp dụng mức thuế xuất khẩu 3% đối với phôi thép và các sản phẩm thép của Bộ Tài chính đang được xem xét lại theo yêu cầu của Chính phủ. Đành rằng thuế là một công cụ để cơ quan quản lý định hướng hoạt động của doanh nghiệp. Nhưng trước khi quyết định nên cân nhắc được - mất để có giải pháp tối ưu nhất.
Cân nhắc được - mất trước khi quyết định
Nguồn: dothi.net

Bộ Tài chính đã đề nghị áp dụng mức thuế xuất khẩu 3% đối với phôi thép và sản phẩm thép, nhằm điều tiết lợi nhuận kinh doanh xuất khẩu một số mặt hàng thu được việc sử dụng một số yếu tố đầu vào giá hiện còn thấp hơn giá thị trường. Nguyên nhân do dù giá điện đã được điều chỉnh tăng nhưng thép vẫn là ngành sử dụng nhiều điện. Nhiều nhà máy đang sử dụng công nghệ rất lạc hậu, dẫn tới việc tiêu hao năng lượng điện rất lớn. Hơn nữa, khả năng cạnh tranh để xuất khẩu của thép trong nước rất thấp, do giá thành cao, công nghệ lạc hậu. Trong khi đó, theo tính toán của Bộ Tài chính, thép đang có được lợi thế từ yếu tố giá điện thấp từ 10 - 15 USD/tấn.

Nếu xem xét qua có thể thấy đây là một giải pháp phù hợp với đặc điểm của ngành công nghiệp này. Trong thời qua, nhiều dự án thép được cấp giấy phép đầu tư, thậm chí là còn vượt quy hoạch đã đề ra. Đến cuối năm 2010, tổng công suất của ngành thép tăng lên khoảng 15,5 triệu tấn, trong khi tổng mức tiêu thụ của thị trường chỉ khoảng 9,25 triệu tấn. Trong đó, năng lực sản xuất ống thép hiện gấp gần ba lần so với sức tiêu thụ của thị trường. Ngay như phôi thép, mới vài năm trước còn phải nhập khẩu số lượng lớn, thì nay cung cũng đã vượt cầu đến 33%. Do vậy, nhiều nhà máy đã hướng tới thị trường nước ngoài để giải tỏa bớt hàng tồn kho. Tuy nhiên, sản xuất thép hiện nay còn phụ thuộc vào nhập khẩu, từ máy móc thiết bị đến nguyên liệu là quặng sắt, sắt vụn và than cốc, thậm chí đến điện cũng phải mua thêm của Trung Quốc. Do vậy, phần giá trị gia tăng mang lại từ xuất khẩu sản phẩm thép liệu khó có thể bù đắp tổn thất về môi trường và năng lượng. Nên cần hạn chế nhịp độ tăng trưởng của ngành thép, nhất là với sản phẩm thép xây dựng.

Vấn đề cần được quan tâm là biện pháp tăng thuế xuất khẩu có khả thi hay không? Về lý, điều chỉnh thuế là công cụ của cơ quan quản lý, và thường sớm có tác dụng. Giải pháp này giúp cơ quan có thẩm quyền không phải sử dụng quyết định hành chính để can thiệp vào hoạt động của doanh nghiệp. Nhưng cách làm này sẽ khiến nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục lo ngại vì tính nhất quán và sự minh bạch của môi trường pháp lý. Hơn nữa, về lâu dài thì biện pháp này sẽ khó được áp dụng khi các cam kết gia nhập WTO được thực hiện đầy đủ. Đặc biệt là nhịp độ tăng trưởng của ngành thép nóng không phải do thuế xuất nhập khẩu thấp. Mà do các địa phương đã cấp phép tràn lan, không cân nhắc ảnh hưởng môi trường, xã hội, cũng như quy hoạch ngành.

Thực tế cũng cho thấy, tăng thuế và phí sẽ không ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp. Bởi gánh nặng này sẽ được chuyển sang người tiêu dùng bằng biện pháp tăng giá bán hàng hóa, sản phẩm. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, hiện các nhà máy thép trong nước chỉ vận hành được khoảng 60% công suất thiết kế. Trong đó, ngành hàng ống thép công suất hiện chỉ đạt 35% khả năng. Tình trạng các nhà máy chỉ có thể vận hành một phần nhỏ năng lực sản xuất, làm cho sản phẩm phải gánh chịu mức khấu hao cao, khiến chi phí và giá bán tăng theo. Vì vậy, giải pháp trước mắt cho tình trạng dư thừa này là xuất khẩu. Nếu lượng thép xuất khẩu lớn thì người tiêu dùng trong nước sẽ có cơ hội mua giá thép thấp.

Theo các chuyên gia, cơ quan quản lý còn nhiều giải pháp để đưa ngành sản xuất thép phát triển đúng hướng. Trước hết là cần xem xét tăng giá bán điện dùng trong sản xuất thép. Và chính Hiệp hội Thép Việt Nam cũng đề nghị, Chính phủ sớm cho ngành điện tính đủ giá thành theo cơ chế thị trường, để góp phần thúc đẩy các công ty trong ngành thép cải tiến thiết bị và công nghệ, giảm tiêu hao điện năng và giảm giá thành, nâng cao tính cạnh tranh của sản phẩm thép ở thị trường trong nước và thế giới. Và giải pháp căn cơ khác là tuân thủ chặt chẽ quy hoạch phát triển của ngành thép. Đây là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước.