Giáo dục


Kinh tế khó khăn, Bộ giáo dục đừng lãng phí

Kinh tế khó khăn, Bộ giáo dục đừng lãng phí. Cho đến nay, Bộ vẫn chỉ quan tâm đến các trường công lập, trong khi đó trường ngoài công lập (NCL) không có chế độ, chính sách nào. Thực sự các trường NCL quá thiệt thòi, khi không được đối xử công bằng , PGS.TS Trần Xuân Nhĩ - Nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH-CĐ NCL Việt Nam cho biết.

Tin liên quan

(Giáo dục)- “Cho đến nay, Bộ vẫn chỉ quan tâm đến các trường công lập, trong khi đó trường ngoài công lập (NCL) không có chế độ, chính sách nào. Thực sự các trường NCL quá thiệt thòi, khi không được đối xử công bằng”, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ - Nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH-CĐ NCL Việt Nam cho biết.

PV: - Để thực hiện Nghị quyết đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT, thời gian tới Bộ GD sẽ đưa cán bộ, giảng viên của 6 trường sư phạm Hà Nội, TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Vinh sang Hàn Quốc học hỏi mô hình giáo dục. Thưa ông, là một người công tác lâu năm trong ngành, quan điểm của ông ra sao trước những đầu tư này của Bộ?

PGS.TS Trần Xuân Nhĩ: - Theo tôi, nếu đi học hỏi kinh nghiệm rồi về thảo luận, áp dụng vào tình hình giáo dục hiện tại của nước ta thì tôi hoàn toàn đồng tình vì đó là đầu tư tốt. Nhưng nếu đi chơi, tham quan nhiều hơn học thì hoàn toàn không được. 
Vì nước ta cần phải học nước ngoài rất nhiều từ cách hệ thống giáo dục, thi cử, giảng dạy, chương trình đào tạo, tất cả những cái cụ thể mà mình còn thấy yếu thì phải đặt ra để học hỏi. 
Nổi cộm ở đây, tôi nghĩ điều quan trọng cần hỏi về mối quan hệ giữa các trường công lập và NCL như thế nào? Ví dụ Hàn Quốc số trường NCL khá nhiều, thử xem cách đối xử của họ với trường CL và NCL ra sao… Nói chung trong đề án đổi mới căn bản, toàn diện hệ thống giáo dục của nước ra còn rất nhiều câu hỏi cần vạch rõ. 
Chính vì vậy, mỗi đoàn đi sang nước ngoài phải xác định rõ trách nhiệm của họ. Mỗi đoàn đi cần phải có mục đích cụ thể, người học được cái này, cái kia, rồi thống nhất lấy ý kiến chính xác nhất rồi phổ biến rộng rãi hơn như vậy đỡ chi phí hơn rất nhiều. Chứ giờ bỏ hàng chục tỷ cho hàng loạt cán bộ, giảng viên đi thì tôi nghĩ chưa cần thiết lắm, có thể cử đại diện chục người đi là nhiều. 
PV: - Thời gian qua, Bộ cũng đã đưa các Hiệu trưởng của 6 trường sư phạm sang Hàn Quốc để tham khảo mô hình nước bạn, với số tiền không hề nhỏ. Đây có phải tín hiệu đáng mừng cho ngành giáo dục đã tích cực hội nhập với khu vực và quốc tế không, thưa ông?
PGS.TS Trần Xuân Nhĩ: - Tại sao đưa Hiệu trưởng sang học hỏi rồi mà lại tiếp tục cho cán bộ, giảng viên sang, có lãng phí quá không?
Nếu Hiệu trưởng có thể truyền đạt lại kiến thức đủ độ cần thiết thì không nên cho cán bộ, giảng viên đi nữa nên dành tiền làm việc khác. Trừ khi, nếu Hiệu trưởng nói họ không xác định rõ mục đích chuyến đi, nên chưa thu thập được nhiều thì tất nhiên Bộ phải chịu cái lãng phí không đáng có. 
Đáng lẽ trước khi đi cần phải quán triệt, đi về phải trả lời được câu hỏi học được cái gì, đủ độ tin để có thể đổi mới toàn diện giáo dục VN về đội ngũ giáo viên chưa, nếu đảm bảo sẽ làm được thì nên kiến nghị tổ chức buổi thuyết trình cho tất cả mọi người, tránh việc phải cho cả đoàn mấy chục người sang đó, rồi lại chơi là chính.
Kinh tế khó khăn, Bộ giáo dục đừng lãng phí
Nguyên Thứ trưởng Bộ GD-ĐT cho rằng không nên lãng phí khi đưa giáo viên ra nước ngoài học hỏi
Ở đây chỉ sợ đi chơi nhiều hơn nên chưa học hỏi được gì thì mới phải cử người khác đi, nếu đi Bộ lại cấp kinh phí. Trong khi làm ra đồng tiền bây giờ khó lắm, nên phải làm cho có hiệu quả.
Đây chính là cách sử dụng đồng tiền có hiệu quả, điều quan trọng nhất vẫn là nguồn lực mà nguồn lực đó ở đâu ra, nhà nước cho 20% ngân sách, nhà nước không thể có nhiều tiền hơn nữa để đầu tư, cho nên các nhà quản lý nên sử dụng 20% làm sao cho có hiệu quả. 
Nếu như nhiều tiền thì đi chơi, đi tham quan nước ngoài ai chả thích, nhưng hiện tại chúng ta đang khó khăn thì phải sử dụng làm sao cho hợp lý, tiết kiệm nhất. Vấn đề nào chưa làm được cần thiết thì đặt vấn đề với một chuyên gia nước ngoài giỏi, để họ phổ biến cho mình, mình học tập rồi làm, vì đi nước ngoài về có hiệu quả đâu. 
Còn chuyện hội nhập quốc tế, nó không thể hiện bằng khía cạnh này. Bây giờ, đang nhiều khó khăn về tài chính nên phải sử dụng nguồn lực như thế, cái gì đã được rồi, cố gắng tận dụng, cái gì chưa được thì hãy đi học. 
Phương châm phải là sử dụng đồng tiền sao cho có hiệu quả. Chúng ta sắp tới đổi mới căn bản toàn diện giáo dục, nói chung không phải tất cả nền tảng cũ đều vứt đi hết, cái gì có thể sử dụng được mà ta có thể hướng dẫn, khắc phục những nhược điểm của nó, thì mình làm sách hướng dẫn sử dụng một thời gian, chứ không phải vứt hết đi rồi bỏ ra hàng mấy chục ngàn tỷ để làm, rồi kết quả không tới đâu.  
PV: - Nhìn lại danh sách mối quan tâm đầu tư của Bộ thì chỉ có các trường công lập. Trong khi, hơn 20 năm qua đã có trên 80 ĐH, CĐ ngoài công lập ra đời, chiếm 1/5 tổng số trường và gần 1/7 sinh viên cả nước. Ông nghĩ sao về điều này? Ông có cho rằng Để đề án cải cách giáo dục thành công, chắc hẳn cần có sự công bằng giữa công và tư? 
PGS.TS Trần Xuân Nhĩ: - Vấn đề là nguồn kinh phí nhà nước hạn hẹp, cho nên phải đẩy mạnh vấn đề xã hội hóa giáo dục.
Ví dụ, Malaysia có 600 trường ĐH, thì trong đó có 100 trường là công lập còn 500 trường là NCL, kinh phí đầu tư cho các trường công lập thì đến nơi đến chốn, 500 trường NCL thì họ tạo điều kiện cũng hết sức như cho vay vốn không lãi, mượn vốn, chế độ chính sách hỗ trợ cho học sinh vào học. 
Kinh tế khó khăn, Bộ giáo dục đừng lãng phí
Bộ GDĐT sẽ cấp kinh phí cho các trường sư phạm đi sang Hàn Quốc
Có nghĩa số tiền để đầu tư cho trường công lập có thể phân phối ra đầu tư 10 trường NCL. Trường công lập có thể thu hút được 100, 1000 học sinh thế nhưng biết bao tiền đầu tư dồn vào đó, thiết nghĩ nếu chúng ta phân phối ra cho 10 trường NCL thì nó lại thu hút được 10.000 học sinh, như vậy đồng tiền có phải là chi tiêu rất hiệu quả không? Bên cạnh đó, còn là chất kích thích tạo điều kiện để các trường NCL hoạt động hiệu quả, chất lượng. 
Còn vấn đề không phải là sự công bằng giữa công và tư, đó chỉ là hình thức, nhưng phải làm thế nào tạo ra một nguồn lực, mà quan trọng là làm sao đào tạo nguồn lực đó cho có chất lượng. Mà hiện nay nguồn lực quá hạn hẹp cho nên nhà nước cũng giống như người đi câu cá, phải bỏ một miếng mồi ngon để bắt được cá, chứ đừng mang tất cả tiền đi mua cá rồi sẽ không còn tiền để mua mồi cho những lứa cá sau. 
Cho đến nay, Bộ vẫn chỉ quan tâm đến các trường công lập, trong khi đó trường NCL không có chế độ, chính sách nào. Thực sự các trường NCL quá thiệt thòi, khi không được đối xử công bằng.
Thứ nhất, pháp luật, chính sách trong tay nhà nước, nhưng trong thời gian vừa qua, nhà nước có nói rằng hỗ trợ các trường NCL về đất đai nhưng lại không thực hiện. Cho nên nhà nước phải có cơ chế bắt buộc, là phải thực hiện vấn đề hỗ trợ đất đai cho các trường NCL. 
Thứ hai, Bộ nói sẽ ưu đãi cho các trường vay vốn nhưng các ngân hàng không thực hiện. Tại sao nhà nước có thể bỏ ra 30.000 tỷ để giải cứu cho BĐS mà không thể bỏ tiền ra giải cứu cho giáo dục.
PV:-  Xét một góc độ khác, không thể phủ nhận trong những năm qua, các trường NCL đã có đóng góp lớn trong sự nghiệp GD-ĐT của đất nước. Nhưng theo nhiều tài liệu đánh giá thì 14% sinh viên ngoài công lập là nguyên nhân chủ yếu tạo nên sự yếu kém về chất lượng của giáo dục đại học của ta hiện nay. Là nhà quản lý ông có đồng tình với quan điểm này? Để các trường NCL có thể phát triển, thoát khỏi khó khăn, cũng như đề án cải cách của Bộ thành công, Bộ cần chia sẻ sự quan tâm như thế nào, thưa ông?
PGS.TS Trần Xuân Nhĩ: - Tôi hoàn toàn không đồng tình với quan điểm sinh viên NCL là nguyên nhân chủ yếu tạo nên sự yếu kém về chất lượng của giáo dục đại học của ta hiện nay. Làm sao tính toán, đánh giá như vậy, nếu đổ thừa cho các trường NCL như vậy là không đúng. 
Hãy đến trường ĐH Dân lập Thăng Long, ĐH FPT, tất cả đều là trường NCL nhưng mà hệ thống giáo dục của họ phát triển như thế nào, những học sinh của họ ra trường đều được sử dụng hết tại sao lại nói, sinh viên ngoài công lập yếu kém về chất lượng. 
Nói như vậy là không công bằng. Tất nhiên có một số trường mới ra đời, lại không có hỗ trợ gì, thì ban đầu kết quả chưa được như mong muốn. 
Vậy muốn để cho các trường NCL có thể phát triển được, thứ nhất cần xem xét lại trường nào có đất, trường nào không có đất, sẽ cấp đất để họ huy động tiền xây dựng. 
Thứ hai, nhà nước có thể cho vay vốn với giá thấp hoặc cho mượn vốn đàng hoàng sau đó trả lại. 
Thứ ba, do họ mới bắt đầu làm nên không được đánh thuế, nếu có, thì xem như nhà nước đóng góp vào để nó tiếp tục phát triển. 
Thứ tư, phải tạo điều kiện cho các thầy giáo được đi đào tạo, bồi dưỡng trình độ, tham quan nước ngoài như các trường công lập để về làm tốt khâu đào tạo. 
Thứ năm, hãy tạo cơ chế tuyển sinh tự chủ cho nó để nó được căn cứ vào kết quả thi phổ thông, tuyển sinh theo quy định Bộ cho, nếu không đủ thì tiếp tục cho xét, những học sinh thi chưa đủ chất lượng thì cho ra bồi dưỡng, sau đó thi cử lại, để có đủ chỉ tiêu để đào tạo.
Tôi nghĩ nếu thực sự quan tâm đến nó thì nó sẽ phát triển. Như vậy, hệ thống giáo dục sau đổi mới cũng sẽ có một cục diện hoàn toàn khác. 
Thanh Huyền