Tài chính


Miễn thuế - tăng thu ngân sách: Bài toán khó giải

Miễn thuế - tăng thu ngân sách: Bài toán khó giải. (baodautu.vn) Nửa đầu năm 2011, cho dù đã đi được hơn nửa quãng đường , song ngành thuế vẫn không quá lạc quan về việc hoàn thành mục tiêu thu ngân sách được Thủ tướng Chính phủ giao là tăng thu 7-8% so với dự toán.

Tin liên quan

Miễn thuế - tăng thu ngân sách: Bài toán khó giải
(baodautu.vn) Nửa đầu năm 2011, cho dù đã “đi được hơn nửa quãng đường”, song ngành thuế vẫn không quá lạc quan về việc hoàn thành mục tiêu thu ngân sách được Thủ tướng Chính phủ giao là tăng thu 7-8% so với dự toán.
Theo số liệu vừa được Tổng cục Thuế công bố, tính đến hết quý II, số thu nội địa do ngành thuế quản lý đạt 55,3% dự toán, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm 2010. Nếu loại trừ số thu từ dầu thô và tiền sử dụng đất thì thu từ hoạt động sản xuất - kinh doanh vẫn đạt 51,3% dự toán và tăng 21,3% so với cùng kỳ năm 2010.

“Qua tổng hợp nhanh từ các địa phương, tính đến ngày 30/6/2011, cả nước có 50/63 địa phương thu đạt trên 52% dự toán, trong đó có tới 35 tỉnh, thành phố đạt trên 57% dự toán - mức có thể hoàn thành chỉ tiêu phấn đấu là tăng 7-8% so với dự toán pháp lệnh”, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, ông Bùi Văn Nam cho biết.

Vẫn theo ông Nam, nhằm tạo nguồn thu ổn định, bền vững, lâu dài, đứng trước khó khăn của doanh nghiệp do thiếu vốn, Tổng cục Thuế đã tham mưu cho Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện Thông tư 94/2010/TT-BTC để đẩy nhanh việc hoàn thuế cho doanh nghiệp theo hướng thực hiện hoàn 90% số thuế giá trị gia tăng đối với hàng hoá xuất khẩu chưa có chứng từ thanh toán qua ngân hàng. Trong 5 tháng đầu  năm, ngành thuế đã giải quyết 91% số hồ sơ đề nghị hoàn thuế với số tiền thực hoàn lên tới 21.398 tỷ đồng.

Cùng với việc giải quyết miễn, giảm thuế theo thẩm quyền, cơ quan thuế đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhanh chóng quay nhanh vòng vốn, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh, đẩy mạnh xuất khẩu và đóng góp vào ngân sách nhà nước.

Mặc dù đã đạt được trên 55% dự toán, song khác với những năm trước đây (số thu 6 tháng cuối năm bao giờ cũng cao hơn 6 tháng đầu năm), năm nay ngành thuế phải đối diện với giảm thu trong 6 tháng cuối năm do tình hình sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp đang gặp rất nhiều khó khăn cho dù Chính phủ đã và đang triển khai nhiều giải pháp, trong đó có việc thực hiện miễn, giảm, giãn thuế để tháo gỡ.

Những số liệu vừa được Tổng cục Thuế công bố đã minh chứng rõ điều này. Cụ thể, nếu không tính thuế thu nhập doanh nghiệp (tính theo quý) và tiền sử dụng đất thì trong tháng 1, thu nội địa tăng trưởng tới 30,4% so với cùng kỳ với số thu đạt trên 28.300 tỷ đồng. Những tháng sau đó, tốc độ tăng thu cũng như số thu giảm dần và đến tháng 5 tốc độ tăng thu chỉ còn 7,5% với số thu chỉ đạt 17.900 tỷ đồng.

Tất cả các sắc thuế mang lại nguồn thu lớn đều giảm mạnh như thu từ thuế giá trị gia tăng giảm từ mức 13.800 tỷ đồng trong tháng 1 xuống còn 8.600 tỷ đồng trong tháng 6. Tương tự, thuế tiêu thụ đặc biệt giảm từ 4.300 tỷ đồng xuống còn 2.900 tỷ đồng; thuế thu nhập cá nhân từ trên 3.300 tỷ đồng xuống còn 2.400 tỷ đồng. Các khoản thu lớn khác như lệ phí trước bạ, tiền sử dụng đất… cũng giảm tương tự.

Ngoài ra, việc thực hiện miễn, giảm, giãn một số sắc thuế, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh, chắc chắn cũng sẽ tác động không nhỏ tới số thu ngân sách 6 tháng cuối năm 2011.

Việc miễn, giảm, giãn một số sắc thuế đã được Chính phủ trình Uỷ ban Thường vụ tại Phiên họp thứ 42. Tại Phiên họp này, các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất cao với đề xuất của Chính phủ và đồng ý trình phương án miễn, giảm, giãn thuế ra Quốc hội Khoá XIII tại Kỳ họp thứ nhất tổ chức vào cuối tháng này. Nếu được Quốc hội chấp thuận phương án miễn, giảm, giãn thuế nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp ổn định và phát triển sản xuất, theo tính toán của ông Ninh, năm nay ngân sách sẽ giảm thu khoảng 6.900 tỷ đồng từ việc gia hạn thời gian nộp thuế 12 tháng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động. Ngân sách giảm thu 700-900 tỷ đồng  do việc giảm 50% mức thuế khoán đối với hộ, cá nhân kinh doanh nhà trọ cho công nhân, học sinh, sinh viên thuê.

“Việc giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp cho 236.500 doanh nghiệp được gia hạn thời gian nộp thuế năm 2011 cũng sẽ khiến ngân sách giảm thêm 3.700 tỷ đồng, Chưa kể việc miễn thuế thu nhập cá nhân cũng khiến ngân sách hụt thu từ hoạt động chuyển nhượng chứng khoánh của nhà đầu tư cá nhân 360 tỷ đồng, từ thu nhập từ cổ tức của nhà đầu tư chứng khoán 800-900 tỷ đồng và 630 tỷ đồng từ việc miễn thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công và từ kinh doanh ở ngưỡng chịu thuế bậc 1 trong Biểu thuế thu nhập cá nhân”, ông Ninh cho biết.

Năm 2011, Chính phủ đặt mục tiêu giảm bội chi xuống dưới 5% GDP, nhưng nếu nguồn thu bị giảm thì khả năng đạt được mức 5,2% như mục tiêu được Quốc hội đặt ra cũng không hề dễ dàng. Chính vì vậy, Uỷ ban Uỷ ban Tài chính - Ngân sách cho rằng cần phải xem xét lại đề xuất miễn, giảm, giãn thuế thu nhập doanh nghiệp.

“Chỉ nên xem xét miễn thuế đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ (khoảng 236.500 đối tượng) chứ không nên miễn thuế đối với toàn bộ doanh nghiệp thuộc đối tượng được gia hạn thời gian nộp thuế vì những doanh nghiệp phải nộp thuế đều là đơn vị hoạt động sản xuất - kinh doanh có lãi. Chỉ thực hiện miễn, giảm đối với từng trường hợp cụ thể; không nên miễn, giảm trên diện rộng hay thực hiện vừa miễn, vừa giảm sẽ dẫn đến hụt thu cho ngân sách”, Chủ nhiệm Uỷ ban Uỷ ban Tài chính - Ngân sách, ông Phùng Quốc Hiển đề xuất.

Tương tự, đại diện Uỷ ban Uỷ ban Tài chính - Ngân sách cũng không đồng tình với đề xuất giảm 50% thuế khoán giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán, từ cổ tức, từ tiền lương tiền công vì chưa có công cụ để kiểm soát hữu hiệu, không có nhiều ý nghĩa cho người nộp thuế trong khi ngân sách lại giảm thu rất lớn.