Xã hội


Mong Thủ tướng đẩy mạnh đổi mới

Mong Thủ tướng đẩy mạnh đổi mới. Bài viết Thực hiện tốt 3 khâu đột phá... của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đăng trên các báo ngày 1-8 được dư luận quan tâm. Phóng viên Báo Người Lao Động đã trò chuyện với chuyên gia kinh tế cao cấp Lê Đăng Doanh về vấn đề này

Tin liên quan

Bài viết “Thực hiện tốt 3 khâu đột phá...” của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đăng trên các báo ngày 1-8 được dư luận quan tâm. Phóng viên Báo Người Lao Động đã trò chuyện với chuyên gia kinh tế cao cấp Lê Đăng Doanh về vấn đề này

Theo TS Lê Đăng Doanh, bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề cập nhiều vấn đề cơ bản và quan trọng của Chính phủ trong giai đoạn tới. Trong đó, Thủ tướng đã cụ thể hóa những nội dung cơ bản của chiến lược kinh tế - xã hội và làm rõ 3 khâu đột phá về cải cách thể chế thị trường, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo sự đột phá về kết cấu hạ tầng.
 
Mong Thủ tướng đẩy mạnh đổi mới
Cần có chủ trương cho tư nhân tham gia trong cùng lĩnh vực bình đẳng với kinh tế Nhà nước.
Trong ảnh: Dây chuyền sản xuất của Công ty May Việt Tiến. Ảnh: Hồng Thúy

* Phóng viên: Việc hạn chế độc quyền kinh doanh là yêu cầu tất yếu của một nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Nhưng như vậy có mâu thuẫn với chủ trương xây dựng doanh nghiệp (DN) Nhà nước đủ mạnh, tạo quả đấm thép cho nền kinh tế không, thưa ông?
 

Mong Thủ tướng đẩy mạnh đổi mới

- TS Lê Đăng Doanh
: Vấn đề là phải có lộ trình thực hiện, xây dựng được cơ quan giám sát độc quyền đủ mạnh, tránh việc DN độc quyền có thể tác động ngược lại với cơ quan giám sát. Trong thực tế, chúng ta đã thấy Bộ Công Thương có đề nghị một lộ trình về thương mại hóa ngành điện nhưng sau đó Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phản đối và đề xuất phương án khác. Tôi tin rằng chủ trương hạn chế độc quyền kinh doanh không được sự đồng thuận của khối DN Nhà nước vì không có DN độc quyền nào tự vác đá ghè chân mình. Do đó, cần có quyết tâm chính trị rất lớn và có biện pháp về kinh tế, như cho phép tư nhân cùng tham gia trong cùng lĩnh vực, kiểm soát mạng lưới phân phối, thực hiện công khai minh bạch và phải có sự tham gia của những tiếng nói độc lập trong xã hội đủ mạnh để có thể giám sát được thế lực độc quyền.

* Chính phủ xác định một trong những nhiệm vụ quan trọng là chuyển từ Nhà nước điều hành sang Nhà nước kiến tạo. Ông đánh giá khả năng thực hiện nhiệm vụ này sẽ ra sao?

- Tôi rất mong mục tiêu này sẽ được thực hiện ngay bằng biện pháp hạn chế sự can thiệp của các bộ vào hoạt động kinh doanh. Cần phân định rõ chức năng quản lý Nhà nước với chức năng quản lý kinh doanh. Muốn vậy, cải cách hành chính phải đi vào những vấn đề thực chất hơn, như trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan hành chính, sự công khai minh bạch của các cơ quan này, kể cả các khoản chi tiêu và trách nhiệm được phân định đến từng cá nhân. Phải làm rõ được một công văn hiện nay đang ở đâu, một khiếu kiện của dân đang do chuyên viên nào, thủ trưởng nào trong cơ quan xử lý. 
* Chính phủ cũng nói rằng sẽ đề cao vai trò phản biện của xã hội, tăng cường sự tham gia của người dân và DN vào quá trình hoạch định chính sách. Ông nhận thấy sự lắng nghe, tiếp thu phản biện của xã hội và giới chuyên gia thế nào, vì trong thực tế đã có những đề xuất được nhắc đi nhắc lại suốt một thời gian dài?

- Tôi thấy Thủ tướng đã thể hiện sự quan tâm đến một số kiến nghị như cải cách DN Nhà nước, công khai minh bạch… Tôi rất mong Thủ tướng quan tâm hơn nữa đến các kiến nghị về cải cách thể chế, chống tham nhũng, cải cách hệ thống tài khóa và ngân sách Nhà nước vốn đang bị lạm dụng rất nhiều hiện nay. Đây là vấn đề quan trọng vì sắp tới là giai đoạn ổn định kinh tế vĩ mô. Một vấn đề rất mong Thủ tướng quan tâm giải quyết kịp thời là sự phân cấp giữa Trung ương và địa phương; khắc phục tình trạng có quá nhiều sân bay, bến cảng, sân golf. Tôi cũng tha thiết đề nghị Thủ tướng làm rõ và quan tâm hơn nữa đến các biện pháp chống tham nhũng, kiểm soát lợi ích nhóm, tránh để lợi ích nhóm len lỏi trong các quyết định về đầu tư mà dư luận thắc mắc, như quy hoạch sân golf, thủy điện… Tôi cũng rất mong Thủ tướng có biện pháp như vẫn thường nói là “quyết liệt” để bảo vệ môi trường, khuyến khích một nền kinh tế xanh, tạo môi trường sống trong sạch, lành mạnh cho các thế hệ mai sau.

Tôi cảm thấy nguyện vọng của người dân hiện nay đang hết sức mạnh mẽ và cháy bỏng. Áp lực có một cuộc cải cách thực sự đã rõ ràng như chúng ta mong muốn có công cuộc đổi mới đợt 2 cần phải được bắt đầu ngay. Tôi rất mong Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ là người thực thi công cuộc đổi mới đợt 2 ấy.
 
Loại bỏ “thư tay, giấy bướm” ưu đãi dự án

- Từ mô hình tăng trưởng kinh tế theo chiều rộng, dựa vào đầu tư và tài nguyên, nhiệm vụ của Chính phủ trong nhiệm kỳ mới là phải thúc đẩy tăng trưởng dựa trên sức cạnh tranh. Đối với nhiệm vụ này, từ nhận thức đến thực hiện vẫn là một khoảng cách dài, thưa ông?

- Đây là sự chuyển biến có tính chất nhảy vọt và đòi hỏi phải có sự đổi mới của chính cơ quan Nhà nước. Phải để tư nhân và các chủ thể cùng tham gia xây dựng nền kinh tế theo pháp luật, không có sự tham gia của “thư tay, giấy bướm”, không có việc ưu đãi dự án này, dự án kia. Muốn vậy, khung pháp luật của chúng ta phải có sự đổi mới rất mạnh mẽ, phải phát triển mạnh mẽ khoa học - công nghệ và Nhà nước làm tốt việc tổ chức đào tạo nguồn nhân lực, phát huy trí sáng tạo, sự năng động và trí thông minh của con người Việt Nam. Không có lý gì người Việt Nam ở nước ngoài lại thành công hơn nhiều so với người Việt Nam ở ngay trên chính đất nước mình.
TÔ HÀ thực hiện