Văn hóa


“Phóng viên chiến trường” - Phiên bản khác của chiến tranh

Phóng viên chiến trường - Phiên bản khác của chiến tranh. Một phần trong dự án Những người miền Bắc của phóng viên chiến trường nổi tiếng người Pháp Patrick Chauvel, là cuộc triển lãm Phóng viên chiến trường .

Tin liên quan

Một phần trong dự án “Những người miền Bắc” của phóng viên chiến trường nổi tiếng người Pháp Patrick Chauvel, là cuộc triển lãm “Phóng viên chiến trường”. Đó là những bức ảnh chiến tranh của bốn tác giả Việt Nam, thể hiện một cái nhìn về chiến tranh bình tâm và sâu sắc, một phiên bản khác về chiến tranh Việt Nam.

Triển lãm k13hai mạc chiều 14-4 đến 10-5-2015, tại Trung tâm Văn hóa Pháp - L’Espace (24 Tràng Tiền, Hà Nội) nhân kỷ niệm 40 năm kết thúc chiến tranh chống Mỹ với hơn 40 tác phẩm của bốn tác giả - bốn cựu phóng viên chiến trường nổi tiếng của Báo Quân đội Nhân dân và Thông Tấn xã Việt Nam (TTXVN): Đoàn Công Tính (phóng viên Báo QĐND), Chu Chí Thành (phóng viên TTXVN, Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật), Mai Nam (Báo Tiền Phong, sau là Báo Tuổi Trẻ) và Hứa Kiểm (TTXVN).

“Phóng viên chiến trường” - Phiên bản khác của chiến tranh
 Bộ đội tranh thủ nghỉ đọc thư - Đoàn Công Tính chụp tại dãy Trường Sơn
năm 1972

Chiến tranh VN xưa nay chỉ được phương Tây biết đến qua những bức ảnh do phóng viên chiến trường phương Tây của AP, một hãng tin quốc tế, Life, UPI... thực hiện như Larry Burrows, Don McCullin, Griffiths, Chauvel, Caron... Trong khi đó những tác phẩm của các phóng viên ảnh miền Bắc VN rất ít người biết đến. Vì thế, trong một dự án dài hơi của một cựu phóng viên chiến trường người Pháp “Những người miền Bắc”, ông Patrick Chauvel, người cũng có mặt ở cuộc chiến tranh VN - Mỹ, đã tìm lại được những phóng viên chiến trường của “đối phương” ngày ấy. Ấn tượng với những bức ảnh thời chiến ở VN của “đối phương”, ông đã trích một phần dự án làm nên cuộc triển lãm “Phóng viên chiến trường”. Ông chia sẻ khi nói về cuộc triển lãm: “Những hình ảnh này sẽ kể cho chúng ta một phiên bản khác của câu chuyện chiến tranh VN”.

“Phóng viên chiến trường” - Phiên bản khác của chiến tranh
 Nữ nghệ sĩ điện ảnh Mỹ Jane Fonda chứng kiến thành phố Nam Định
bị máy bay Mỹ thả bom phá hủy, năm 1972
Ảnh: Chu Chí Thành

Trước đó, triển lãm ảnh “Phóng viên chiến trường” cũng là sự kiện nổi bật của Liên hoan quốc tế về Báo ảnh “Visa pour l’image” (Giấy thông hành của hình ảnh) ở Perpignan, Pháp. Cũng trong khuôn khổ triển lãm, hội thảo “Phóng viên chiến trường: “Góc máy, góc nhìn” với sự tham gia của các cựu phóng viên chiến trường Chu Chí Thành, Đoàn Công Tính, Patrick Chauvel diễn ra chiều 16-4 vừa qua. Hai ông Mai Nam, Hứa Kiểm và một số phóng viên ảnh khác sẽ cùng tham gia phần trao đổi với công chúng.

“Phóng viên chiến trường” - Phiên bản khác của chiến tranh
Dân quân Trần Văn Ong, xã Đức Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình
bắn hạ một chiếc máy bay F4H ngày 16-11-1967        Ảnh: Chu Chí Thành

Đúng như ý tưởng dự án, hình ảnh chiến tranh VN của phía “đối phương” - những người miền Bắc VN hay phóng viên chiến trường “Việt Cộng” là những hình ảnh đặc biệt, và hoàn toàn lạ đối với cái nhìn của phương Tây. Hơn 40 bức ảnh trong triển lãm, là hơn 40 câu chuyện về chiến tranh VN mà người phương Tây gần như chưa bao giờ được biết, vì thế nó gây nên cảm xúc rất mạnh.

Tim Page, phóng viên chiến trường AP, thành viên IMMF (Quỹ tưởng niệm các nhà báo Đông Dương), khi sang VN làm sách ảnh đã thán phục thốt lên: “Phóng viên chiến trường Việt Cộng là những huyền thoại”. Phóng viên ảnh của AP Nick Út cũng không giấu sự ngưỡng mộ: “Họ (phóng viên chiến trường VN) có những bức ảnh mà tôi nghĩ, đã phải đổ máu để có được cái khoảnh khắc quý giá đó”.

“Phóng viên chiến trường” - Phiên bản khác của chiến tranh
  Nhân dân các dân tộc Lào phục vụ các đoàn xe vận tải Việt Nam,
trên đường mòn Hồ Chí Minh số 9, Nam Lào năm 1971
Ảnh: Đoàn Công Tính

“Một phiên bản khác của chiến tranh”, những bức ảnh của phóng viên chiến trường VN đã chụp những hình ảnh mà ngay cả trong giấc mơ của các phóng viên chiến trường kỳ cựu của AP, một hãng tin quốc tế, UPI, Life, NHK... cũng không thể có. Đó là những bức hình cuộc chiến 81 ngày đêm ở Thành cổ Quảng Trị, hay những hình ảnh về một miền Bắc VN vừa chống trả những cuộc không kích của máy bay Mỹ, vừa sản xuất tiếp tế cho miền Nam, vừa hoạt động ngoại giao tranh thủ cảm tình của nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới, trong đó có cả người Mỹ...

Những hình ảnh về chiến tranh có chiều sâu hơn, đầy đủ hơn và toàn diện hơn, nhưng cũng là cái nhìn rất bình tâm, rất trực diện, như một thái độ với chiến tranh thông qua hình ảnh. Không có run sợ cho dù là hình ảnh mất mát đau thương. Không gây bi lụy dù là hình ảnh tang thương đẫm máu... Và toát lên từ hình ảnh một ý chí nghị lực, một sự kiên cường dũng cảm và cả tinh thần lạc quan của cả dân tộc quyết tâm cho sự nghiệp giải phóng, hòa bình, thống nhất đất nước... Và chính vì thế mà bộ ảnh trong triển lãm đã cho phương Tây nhìn chiến tranh VN cái nhìn toàn cảnh nhiều chiều.